Pro deo advocaten

Op zoek naar een pro deo (gratis) advocaat? Advocaten voor uw zaak vindt u op www.pro-deo.com

Ik word verdacht van een misdrijf, wat nu?

- veelgestelde vragen bij verdenking, verhoor en vervolging -

Wanneer is voorlopige hechtenis mogelijk?

De officier van justitie kan, wanneer er een serieuze verdenking is dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit waarop in de wet een gevangenisstraf van vier jaar of meer staat of voor de misdrijven genoemd inartikel 67 wetboek van strafvordering, voorlopige hechtenis (bewaring) vorderen bij de rechter-commissaris.

Is er sprake van een feit waarvoor geen voorlopige hechtenisis toegestaan dan wordt de verdachte niet voorgeleid aan derechter-commissaris. Een verdachte wordt in zo'n geval al dan niet metdagvaarding of in afwachting van een nadere beslissing, naar huis gestuurd. Een uitzondering betreft mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats. Als zij een strafbaar feit plegen waarop een gevangenisstraf staat (ook al is die lager dan 4 jaar) kunnen zij toch in voorlopige hechtenis worden genomen.

Bij de voorgeleiding kan de rechter besluiten een verdachte in bewaring te stellen. De rechter-commissaris toetst:

  1. of de aanhouding volgens de regels is verlopen (of deze rechtmatig was),
  2. of er meer tegen iemand is dan een vage verdenking (=ernstige bezwaren)
  3. of er daarnaast 1 of meer gronden zijn:
  • er is sprake van vluchtgevaar,
  • er is vrees dat een verdachte bij vrijlating opnieuw een soortgelijk strafbaar feit pleegt waarop een gevangenisstraf van 6 jaar of meer staat (recidivegevaar)
  • er is vrees voor de veiligheid van de staat of de gezondheid en veiligheid van personen of goederen
  • vrees voor maatschappelijke veiligheid (geldt alleen voor delicten waarop 12 jaar of meer staat en waarbij de rechtsorde geschokt is geraakt (maatschappelijke onrust). Denk aan een moord)
  • iemand is maximaal 5 jaar geleden veroordeeld voor een specifiek in de wet genoemd delict en er wordt rekening mee gehouden dat iemand weer een van deze misdrijven pleegt
  • er is vrees dat een verdachte bij vrijlating het onderzoek saboteert of tegenwerkt. Bijvoorbeeld door getuigen te beïnvloeden of sporen uit te wissen.

Wanneer mag de politie afluisteren?

De officier van justitie kan in het kader van het onderzoek naar een misdrijf in bepaalde gevallen de politie opdracht geven om telefoongesprekken af te luisteren en op te nemen of ander elektronisch verkeer te onderscheppen (denk aan e-mail, sms, WhatsApp en Facebook Messenger). Dat kan alleen als er aan onderstaande voorwaarden is voldaan.

  • Er moet sprake zijn van een misdrijf waarop een gevangenisstraf van vier jaar of meer staat (de verdachtekomt voor voorlopige hechtenis in aanmerking).
  • Het misdrijf is een ernstige inbreuk op de rechtsorde.
  • De rechter-commissaris moet toestemming hebben gegeven.
  • De afluisterperiode mag niet langer dan vier weken duren. Voor verlenging is toestemming van de officier van justitie nodig.

Wat zijn de rechten van de ouders van een minderjarige verdachte?

In artikel 27 van de ambtsinstructie politie is geregeld dat ouders (of familie) moeten worden geïnformeerd bij de insluiting van een minderjarige.

De ouders van de minderjarige verdachten wordt een bijzondere positie toegekend. Het recht op bezoek van ouders is geregeld in de wet, in artikel 490 en 50 Strafvordering: voor ouders of voogd geldt dat zij net als de raadsman van verdachte 'vrije toegang' hebben tot de ingesloten minderjarige verdacht, waarbij echter de huisregels van het politiebureau bepalen gedurende welke openstellings- en bezoektijden het bezoek kan plaatsvinden.  Het recht kan eventueel beperkt worden vanuit onderzoeksbelang. Het bezoek vindt plaats onder het vereiste toezicht. Dit om ontvluchting en misbruik van het schriftelijk verkeer te voorkomen en voor de veiligheid van de bezoeker en zonder het (strafrechtelijke) onderzoek te belemmeren.

Heb ik recht op advocaat voor het politieverhoor?

Vanaf 1 april 2010 hebt u vóór het verhoor door de politie het recht om een advocaat te spreken. Voor volwassenen gelden andere regels dan voor minderjarigen.

Wat houd het politieverhoor in?

De politie mag voor verhoor een persoon maximaal zes uur op het politiebureau vasthouden. In die zes uur telt de nacht niet mee. Het kan dus voorkomen dat een persoon ook s'nachts op het bureau moet blijven. Als dat voor het onderzoek nodig is, kan de (hulp)officier van justitie bevelen dat de verdachte langer dan zes uur moet worden vastgehouden. Hij wordt dan in verzekering gesteld.

In de wet staat dat de verdachte niet verplicht mag worden bij te dragen aan zijn veroordeling. Hij is niet tot antwoorden verplicht, dat moet hem voor aanvang van het verhoor medegedeeld worden en die mededeling moet in het proces verbaal worden opgenomen. Volgens de Hoge Raad moet als verhoor worden beschouwd "alle vragen aan een door een opsporings ambtenaar als verdachte aangemerkt persoon betreffende diens betrokkenheid bij een zeker strafbaar feit" het bevragen van de personalia maakt geen deel uit van het verhoor.

Hoe lang kan men totaal vastgehouden worden voordat een zaak op een strafzitting wordt behandeld?

Wanneer men de maximale duur van het verhoor door de politie, de inverzekeringstelling en de voorlopige hechtenis(bewaring en gevangenhouding) bij elkaar optelt komt men op een periode van 110 dagen en 15 uur.

Wanneer mag een verdachte worden aangehouden?

De politie of onder bepaalde omstandigheden burgers, kunnen een verdachte van een strafbaarfeit aanhouden. In de wet staat beschreven wie als verdachte kan worden aangemerkt.

Verdachte art.27 van Strafvordering
lid 1.Als verdachte wordt voordat de vervolging is aangevangen aangemerkt degene te wiens aanzien uit feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld aan enig strafbaar feit voortvloeit.

Feiten en omstandigheden kunnen zijn: waarneming van strafbare gedragingen, verklaringen van getuigen, sporen bij misdrijven en anonieme tips. Ook ervaringsoordelen van opsporingsambtenaren mogen een basis voor verdenking opleveren.(bron: Tekst en Commentaar Strafvordering Kluwer)

Mag een burger een verdachte aanhouden?

In art 53 van het wetboek van strafvordering staat: In geval van ontdekking op heterdaad is ieder bevoegd den verdachte aan te houden. In de meeste gevallen wordt de aanhouding verricht door de politie maar burgers kunnen dus wanneer zij getuigen zijn dat iemand de wet overtreedt de verdachte aanhouden en overdragen aan de politie. Dit is wel aan voorwaarden gebonden

Welke vervolgbeslissingen kan een officier van justitie nemen?

Dagvaarding

Wanneer de officier van justitie uw zaak aan de rechter wil voorleggen zult u een dagvaarding krijgen om voor de rechter te verschijnen.

Seponeren

De officier van justitie kan ook besluiten om uw zaak te seponeren. Hij ziet dan af van verdere vervolging, uw zaak wordt dus niet aan de rechter voorgelegd. De politie en de officier van justitie bewaren de gegevens wel. Als u nog eens wordt aangehouden, worden deze gegevens erbij gehaald.

Naar de rechter

Bent u inmiddels op vrije voeten gesteld, maar uw zaak wordt wel voortgezet, dan ontvangt u uw dagvaarding thuis. Zit u nog in voorarrest dan ontvangt u uw dagvaarding in het huis van bewaring. Als de rechtbank tweemaal een bevel tot gevangenhouding heeft verlengd en u heeft nog steeds geen dagvaarding ontvangen, dan moet u in vrijheid worden gesteld. Het totale voorarrest kan dus uiterlijk 110 dagen duren: 6 dagen inverzekeringstelling, 14 dagen bewaring en 3x30 dagen gevangenhouding.

De eventuele rechtszitting begint binnen deze termijn. Zit u vast dan loopt uw voorarrest door totdat de rechter een uitspraak in uw zaak heeft gedaan, tenzij er geen redenen zijn om u langer vast te houden.

Wat is inverzekeringstelling?

De (hulp)officier van justitie kan bepalen dat de verdachtelanger op het bureau moet blijven dan de zes uur voor verhoor. Hij wordt dan in verzekering gesteld. De verzekering stelling kan maximaal drie dagen duren. In uitzonderlijke gevallen kan de officier van justitie de termijn van de inverzekeringstelling met drie dagen verlengen. Als de verdachte drie dagen en vijftien uur heeft vastgezeten moet hij voor de rechter-commissaris zijn geleid. Die rechtertoetst of de inverzekeringstelling juridisch in orde is.

Wanneer is inverzekeringstelling mogelijk?

  • Het is in het belang van het onderzoek nodig dat u langer op het bureau blijft voor verhoor;
  • De beslissing tot inverzekeringstelling is genomen door dehulpofficier van justitie
  • Hij heeft u voor hij die beslissing nam verhoord;
  • Voor het feit waarvan u verdacht wordt is volgens de wetvoorlopige hechtenis toegestaan, bijvoorbeeld diefstal of een drugsdelict

Verlenging van de inverzekeringstelling of niet?
Uw inverzekeringstelling duurt in eerste instantie 3 dagen. In deze periode overlegt de politie met een officier van justitie wat er verder moet gebeuren. Er zijn drie mogelijkheden:

  • De officier van justitie vindt dat u in het belang van het onderzoek nog langer moet worden vastgehouden. Hij kan de inverzekeringstelling op het politiebureau nog eens verlengen met maximaal 3 x 24 uur. Van dit bevel tot verlenging krijgt u een afschrift;
  • De officier van Justitie vindt dat u in het belang van het onderzoek niet langer vastgehouden hoeft te worden en geeft opdracht u in vrijheid te stellen;
  • De officier van justitie vindt het onderzoek inmiddels ver genoeg gevorderd om een beslissing te kunnen nemen over de verdere gang van zaken. U wordt dan aan hem voorgeleid.

Beperkingen en rechten
De politie heeft het recht u te fouilleren. Ook kunnen ze voorwerpen die van belang kunnen zijn voor het onderzoek in beslag nemen. Als u het niet eens bent met de inbeslagneming kunt u daarover uw beklag doen bij derechtbank. Uw advocaat kan u hier meer informatie over geven.

Ook kan men u verbieden om met bepaalde personen contact te hebben of te telefoneren of post verzenden. Bepaalde voorwerpen en kledingstukken kunnen u tijdelijk worden afgenomen. En u kunt, als u eenmaal in verzekering bent gesteld, gefotografeerd worden. Soms worden ook vingerafdrukken genomen.

U heeft het recht om tweemaal per dag in de buitenlucht te zijn (luchten), tenminste als dit op het bureau waar u wordt vastgehouden mogelijk is.
Ook heeft u het recht om eten te bestellen. Dat moet u dan wel zelf betalen.

Recht op consulaire ondersteuning
Als u vreemdeling bent in Nederland heeft u het recht om uw ambassade of consulaat in Nederland in te laten lichten over uw arrestatie. Dit gebeurt echter alleen als u daar uitdrukkelijk om vraagt. Ook kan een consulaire vertegenwoordiger u, als u dat wenst én het wordt toegestaan, bezoek.

Wat is voorlopige hechtenis?

Wanneer de officier van justitie vindt dat u nog langer moet worden vastgehouden dan vraagt hij de rechter-commissarisom een bevel tot bewaring af te geven. Wijst de rechter-commissaris het verzoek van de officier van justitie toe dan begint daarmee de voorlopige hechtenis.

De voorlopige hechtenis bestaat uit twee delen. Het eerste deel heet inbewaringstelling (ibs). Dit duurt maximaal 14 dagen. Meestal wordt u overgebracht naar een huis van bewaring. Het kan ook zijn dat u weer wordt teruggebracht naar het politiebureau; dit heet 'preventief zitten'.

De bewaring duurt maximaal 14 dagen en kan niet worden verlengd. Daarna beslist de raadkamer van de rechtbank of u nog langer vastgehouden moet worden. Dit heetgevangenhouding. Dit duurt maximaal 90 dagen.

Beëindiging van de voorlopige hechtenis
De voorlopige hechtenis (bewaring en gevangenhouding bij elkaar) kan tussentijds worden beëindigd. Dat betekent dat u vrij komt. Bij schorsing kunnen bepaalde voorwaarden worden opgelegd; bij opheffing niet. Met andere woorden: opheffing is een definitieve beëindiging; schorsing kan, als u zich niet aan bepaalde voorwaarden houdt, weer worden teruggedraaid.

Wanneer word ik voorgeleid aan de officier van justitie?

Na afloop van de inverzekeringstelling wordt u naar deofficier van justitie gebracht. U wordt dan, zoals het heet, voorgeleid. De officier van justitie heeft uw dossier al van de politie ontvangen. 
Hij weet dus wat u zelf hebt verklaard in uw proces-verbaal, wat eventuele getuigen hebben verteld, welke sporen er gevonden zijn, enzovoorts. 
Heeft de reclassering een rapport over u gemaakt, dan heeft de officier dat ook. 
Verder weet hij of u al eerder in contact bent geweest met politie of justitie. Als u wordt voorgeleid vraagt de officier van justitie u vragen om zich een voorstelling te maken van wat er is gebeurd.

Na de voorgeleiding zijn er twee mogelijkheden:

  • De officier van justitie vindt het niet nodig dat u nog langer wordt vastgehouden. U wordt dan in vrijheid gesteld. Dit betekent overigens niet dat u overal vanaf bent. De vervolging kan gewoon verder gaan. Besluit de officier om u verder te laten vervolgen, dus om de zaak voor de rechter te laten komen, dan krijgt u uwdagvaarding mee of ontvangt deze thuis.
  • De officier van justitie vindt dat u nog langer moet worden vastgehouden. Hij vraagt de rechter-commissarisom een 'bevel tot bewaring' af te geven. De rechter-commissaris zal u daarop horen. Ook u wordt in de gelegenheid gesteld om uw mening te geven.

Wat is de rol van de rechter-commissaris?

De rechter-commissaris (rc) is een rechter die toezicht houdt op de voortgang en rechtmatigheid van het opsporingsonderzoek dat onder leiding staat van de officier van justitie.

Taak van de rechter commissaris:

  • het horen van getuigen
  • het toestemming geven aan politie (en OM) om bepaalde opsporingsmethoden in te zetten, zoals het tappen van telefoons.
  • het beslissen of iemand in het kader van de voorlopige hechtenis langer mag worden vastgehouden

De rechter-commissaris kan dieper op uw persoonlijke situatie ingaan dan de politie. Zo kan de rechter commissaris de reclassering vragen een voorlichtingsrapport over de verdachte te maken, en eventueel kan hij een psychiatrisch rapport vragen. Het kan zijn dat de verdachte voor dit laatste ter observatie moet worden opgenomen.

Bron: www.om.nl